اگر دستتون میرسه این کتاب را بخونید. من در حال خواندن دور دوم ترجمه (چاپ رسا)آن هستم. واقعا ذهن آدم را برای نگاه کردن متفاوت به ایده های کسب و کار بخوبی تمرین می دهد.

هفته گذشته ابتدای خیابان اوین خانواده ای بنام قندچی در سوگ یکی از عزیزانشان در حال عزارداری بودند، نمی دانم این قندچی همان قندچی معروف که تولیدی جورابهای مرغوب مردانه را داشت بود یا نه؟ اما سبب شد موضوعی را طرح کنم که مدتها در ذهن دارم و هنوز پاسخ روشنی برای آن نیافته ام.
در واقع نمی دانم چرا در ایران ما شاهد کسب و کارهای خانوادگی رشد یافته که تبدیل به برندهای معروف، فراگیر و با مقیاس انبوه شوند نمی باشیم. مثلا چرا اکبر مشتی تبدیل به یک بستنی ساز بزرگ نشد؟ چرا قندچی به یک شرکت بزرگ تولید لباسهای زیر مردانه و زنانه تغییر شکل نداد؟ چرا علاءالدینهای عالی نسب راه را تا ایجاد یک برند لوازم خانگی گسترده نپیمود؟ چرا ساندویچ یکتای اول فرشته در جا زد و تبدیل به یک فست فود فرنچایزر نشد؟ و خیلی از چراهای دیگر. در حالی که اکثر برندهای بین المللی از مقیاس خانوادگی کوچک راه را آغاز نمودند.
واقعا پاسخی برای این پرسش نیافته ام . جز اینکه دائما نگاه جامعه شناسی غارتی معیشتی دکتر رضاقلی به اقتصاد ایران ذهنم را قلقلک می دهد و ترغیبم می کند که ریشه موانع را در موانع تاریخی ناشی از ناامنی اقتصادی تاریخ ایران جستجو نمایم. اما عمیقا معتقدم که این پاسخ دقیق نیست و ما باید ریشه را عمیق تر دنبال نماییم . بعنوان مثال تصورم اینست که در سطح کسب و کارهای کوچک یکی از موانع جدی ، فقدان مهارتهای لازم جهت رشد بنگاهها بوده است . مثلا صاحبان حرف به دلیل عدم آشنایی با حسابداری و حسابرسی نه واجد این مهارت بوده اند و نه مطلع از نتایج بکارگیری آن، لذا عملا نمی توانستند با گسترش و رشد بنگاه آن را مناسب و سالم اداره کنند.
فکر کنم این بحث ادامه داشته باشد ...


در خبرها آمده است که علی دایی سرمربی تیم ملی فوتبال ایران شد. فارغ از بحث تخصصی موضوع که اینجانب بدان ورودی ندارم، بنظرم بررسی شخصیت علی دایی سبب خواهد شد که درسهایی زیادی از او بگیریم و او یکی از مهمترین الگوهای سالهای اخیر ایران جهت نشان دادن چگونگی رفتار انسانهای شکست ناپذیر و پر انگیزه می باشد.
وقتی علی دایی از جام جهانی برگشت تصورم من این بود که برای همیشه نام او از صحنه فوتبال ایران پاک خواهد شد .کما اینکه نام ناصر محمدخانی پس از درگذشت فجیع و تاسف بار همسرش تا حدود زیادی کمرنگ شد.( البته قابل مقایسه در روش نیست ولی نتیجه مشترک ، کمرنگی نام یک فرد مشهور است) اما همگی دیدیم علیرغم فشار شدید تمامی مخالفین فوتبالی و غیرفوتبالی او، در کمال ناباوری با تیم سایپا آمد و نتیجه گرفت.
بسیاری از انسانهای سطحی نگر شاید بگویند علی دایی و افراد موفقی نظیر او بر پیشانیشان شانس نقش بسته است. گویی که اگر مربی خارجی سایپا نمی رفت خارج از ایران و هرگز باز نمی گشت علی دایی سرمربی سایپا نمی شد و اگر تیم ایران در تنگنای سرمربی بد عهد و لجوج اسپانیایی اش گرفتار نمی شد باز کسی به علی دایی فرصت سرمربی گری را نمی داد. اما باید به این افراد گفت : روزانه هزاران سیب از درخت بر روی زمین می افتد اما آنچه که باید وجود داشته باشد دیدگاه نیوتنی است . لذا گوهر وجودی علی دایی و افراد موفق دیگر جامعه در اینست که بخوبی قدر فرصتهای خود را می شناسند.

بنظر من نتیجه کار علی دایی در تیم ملی خیره کننده خواهد بود.

روزي شخصي در حال نماز خواندن در راهي بود و مجنون بدون اين که متوجه شود از بين او سجاده اش عبور کرد مرد نمازش را قطع کرد و داد زد هي چرا بين من و خدايم فاصله انداختي مجنون به خود آمد و گفت من که عاشق ليلي هستم تورا نديدم تو که عاشق خداي ليلي هستي چگونه مرا ديدي؟

مصاحبه اي بود در شبكه سي ان بي سي با آقاي وارن بافت، دومين مرد ثروتمند دنيا كه مبلغ 31 بيليون دلار به موسسه خيريه بخشيده بود.
در اينجا برخي از جلوه هاي جالب زندگي وي بيان شده:
1- او اولين سهامش را در 11 سالگي خريد و هم اكنون از اينكه دير شروع كرده ابراز پشيماني مي نمايد!

2- او از درآمد مربوط به شغل توزيع روزنامه ها، يك مزرعه كوچك در سن 14 سالگي خريد.

3- او هنوز در همان خانه كوچك 3 اتاق خوابه واقع در مركز شهر اوماها زندگي مي كند كه 50 سال قبل پس از ازدواج آنرا خريد. او مي گويد هر آنچه كه نيازمند آن مي باشد، درآن خانه وجود دارد. خانه اش فاقد هرگونه ديوار يا حصاري مي باشد.


4- او همواره خودش اتومبيل شخصي خود را مي راند و هيچ راننده يا محافظ شخصي ندارد.

5- او هرگز بوسيله جت شخصي سفر نمي كند هرچند كه مالك بزرگترين شركت جت شخصي دنيا مي باشد.

6- شركت وي به نام بركشاير هات وي، مشتمل بر 63 شركت مي باشد. او هرساله تنها يك نامه به مديران اجرائي اين شركتها مي نويسد و اهداف آن سال را به ايشان ابلاغ مي نمايد. او هرگز جلسات يا مكالمات تلفني را بر مبناي يك شيوه قاعده مند برگزار نمي نمايد. او به مديران اجرائي خود 2 اصل آموخته است:

اصل اول: هرگز ذره اي از پول سهامداران خود را هدر ندهيد.

اصل دوم: اصل اول را فراموش نكنيد.


7- او به كارهاي اجتماعي شلوغ تمايلي ندارد. سرگرمي او پس از بازگشتن به منزل، درست كردن مقداري ذرت بوداده (پاپكورن) و تماشاي تلويزيون مي باشد.


8- تنها 5 سال پيش بود كه بيل گيتس، ثروتمندترين مرد دنيا، او را براي اولين بار ملاقات نمود. بيل گيتس فكر نمي كرد وجه مشتركي با وارن بافت داشته باشد. به همين دليل او ملاقاتش را تنها براي نيم ساعت برنامه ريزي نموده بود. اما هنگامي كه بيل گيتس او را ملاقات نمود، ملاقات آنها به مدت 10 ساعت به طول انجاميد و بيل گيتس يكي از شيفتگان او شده بود.

9- وارن بافت نه با خودش تلفن همراه حمل مي كند و نه كامپيوتري بر روي ميزكارش دارد. توصيه اش به جوانان اينست كه: از كارتهاي اعتباري دوري نموده و به خود متكي بوده و بخاطر داشته باشند كه:


الف) پول انسان را نمي سازد، بلكه انسان است كه پول را ساخته.

ب) تا حد امكان ساده زندگي كنيد.


ج) آنچه كه ديگران مي گويند انجام ندهيد. تنها به آنها گوش فرا دهيد و فقط آن چيزي را انجام دهيد كه احساس خوبي را به شما عرضه مي كند.

د) بدنبال ماركهاي معروف نباشد. آن چيزهائي را بپوشيد كه به شما احساس راحتي دست ميدهد.


ه) پول خود را بخاطر چيزهاي غير ضروري هدر ندهيد. تنها بخاطر چيزهائي خرج كنيد كه واقعا به آنها نياز داريد.


و) نكته آخر اينكه، اين زندگي شماست. چرا به ديگران اين فرصت را مي دهيد كه براي زندگيتان تعيين تكليف نمايند؟

 

اینگونه زندگی کنیم: شاد اما دلسوز، ساده اما زیبا، مصمم اما بی خیال، مهربان اما جدی، سبز اما بی ریا، عاشق اما عاقل

بنظر من انتقادات تندی که بعضا این روزها از رفتار خودمان در سطح جامعه، محل کارمان ، پشت ترافیک و ... از خودمان می کنیم نشان دهنده اینست که جامعه ایرانی از وضع موجود خود در چارچوب رفتار اجتماعی و نحوه سازماندهی امور زندگی خود ناراضی است و به سطوح کیفی عالی تر می اندیشد.یکی از مصادیق کلام من ایمیلی است که این روزها در حال تکثیر است :


گاو ما ما مي كرد
گوسفند بع بع مي كرد
سگ واق واق مي كرد
و همه با هم فرياد مي زدند حسنك كجايي
شب شده بود اما حسنك به خانه نيامده بود.حسنك مدت هاي زيادي است كه به خانه نمي آيد.او به شهر رفته و در آنجا شلوار جين و تي شرت هاي تنگ به تن مي كند.او هر روز صبح به جاي غذا دادن به حيوانات جلوي آينه به موهاي خود ژل مي زند.
موهاي حسنك ديگر مثل پشم گوسفند نيست چون او به موهاي خود گلت مي زند.
ديروز كه حسنك با كبري چت مي كرد .كبري گفت تصميم بزرگي گرفته است.كبري تصميم داشت حسنك را رها كند و ديگر با او چت نكند چون او با پتروس چت مي كرد.پتروس هميشه پاي كامپيوترش نشسته بود و چت مي كرد.پتروس ديد كه سد سوراخ شده اما انگشت او درد مي كرد چون زياد چت كرده بود.او نمي دانست كه سد تا چند لحظه ي ديگر مي شكند.پتروس در حال چت كردن غرق شد.
براي مراسم دفن او كبري تصميم گرفت با قطار به آن سرزمين برود اما كوه روي ريل ريزش كرده بود .ريزعلي ديد كه كوه ريزش كرده اما حوصله نداشت .ريزعلي سردش بود و دلش نمي خواست لباسش را در آورد .ريزعلي چراغ قوه داشت اما حوصله درد سر نداشت.قطار به سنگ ها برخورد كرد و منفجر شد .كبري و مسافران قطار مردند.
اما ريزعلي بدون توجه به خانه رفت.خانه مثل هميشه سوت و كور بود .الان چند سالي است كه كوكب خانم همسر ريزعلي مهمان ناخوانده ندارد او حتي مهمان خوانده هم ندارد.او حوصله ي مهمان ندارد.او پول ندارد تا شكم مهمان ها را سير كند.
او در خانه تخم مرغ و پنير دارد اما گوشت ندارد
او كلاس بالايي دارد او فاميل هاي پولدار دارد.
او آخرين بار كه گوشت قرمز خريد چوپان دروغگو به او گوشت خر فروخت .اما او از چوپان دروغگو گله ندارد چون دنياي ما خيلي چوپان دروغگو دارد به همين دليل است كه ديگر در كتاب هاي دبستان آن داستان هاي قشنگ وجود ندارد.

اگرچه شخصا به تولیدات هاکوپیان علاقه ندارم اما رشد مستمر این شرکت را طی سالهای اخیر قابل ستایش می دانم ، ضمن اینکه در زمینه مشتری مداری سرآمد است و برخی از اقذامات این شرکت قابلیت آن را دارد که بعنوان یک الگوی ایرانی در سطح مباحث شرکت داری تبدیل به مطالعه موردی (Case Study) شود.
یکی از اقدامات جالب این شرکت علاوه بر ارسال بروشورهای فصلی محصولات و کوپنهای تخفیف ، ارسال کارتهای تبریک تولد، سالگرد ازدواج و گزارش عملکمرد به مشترکین خود می باشد. نکته قابل توجه اینست که بسیاری از شرکتها از این دست اقدامات را آغاز می نمایند اما در ادامه مسیر بعضا به دلایل مختلف از جمله تغییر مدیریت، کنترل هزینه ها، کمبود نیروی انساتی و ... این اقدام را تاقص و یا تعطیل می نمایند. اما انصافا شرکت هاکوپیان در این زمینه سرآمد است.

در بررسيی كه بانك جهاني از تجار كشورهاي مختلف بعمل آورده است، نشان داده شد كه اولين مانع عمده بر سر فعاليت اقتصادي آنان حقوق مالكيت نامطمئن مي باشد. حقوق مالكيت حقوقي هستند كه افراد نسبت به نيروي كارشان و كالاها و خدماتي كه در اختيار دارند كسب ميكنند كسب اين حقوق تابعي از قواعد حقوقي، شكلهاي سازماني، اجزاء و هنجارهاي رفتاري است. في الواقع حقوق مالكيت به آن دسته از مقررات و قوانيني بر ميگردد كه در خصوص مسايل زير راهگشا باشند:
· مالكيت بر دارايي
· دسترسي به دارايي
· محافظت از دارايي
· انتقال دارايي
بر اين اساس هرگونه تلاش براي حفظ، نگهداري و احترام به مالكيتهاي مادي و معنوي، فردي و سازماني گامي زيربنايي براي ثبات اقتصادي جوامع است.
شواهد تاریخی نیز عمدتا حکایت از آن دارد که مجموعه ای از نهادها در کارآمدی یا ناکارآمدی حقوق مالکیت موثر می باشند و بازیگران عرصه اقتصاد نیز براساس مدلهای ذهنی خود، توجه به کارآمدی یا ناکارآمدی حقوق مالکیت، انعطاف پذیری نهادها و ... رفتار اقتصادی خود را شکل می دهند.
چندي است در سطح مسائل روز بازار بورس، مشكل توقف و بسته بودن تعداد زيادي از نمادهاي شركتهاي بورسي مرکز توجه قرار گرفته است. اگرچه توقف معاملات بر روي نمادهاي مذكور به دلايلی چون تعدیل EPS، عدم اطلاع رساني مناسب مديريت شركتها،مخدوش بودن اطلاعات ،برگزاری مجامع و ... توسط مديريت سازمان بورس اوراق بهادار انجام می گیرد. ليكن شايسته است به اين نكته اساسي نيز توجه نمود كه خطاي مديريت شركتها، تسلط سهامداران غالب بر رفتار شركت، مشكل ساختار صنعتي شركت و ... چنانچه ريشه هاي توقف نمادها نيز باشند بهتر است مديريت سازمان بورس به دنبال راه حل مناسب ديگري غير از توقف معاملات برروي نمادها باشد. چراكه به هر حال سهامداران جزء از دسترسی و انتقال دارايي خود در چارچوب فوق محروم ميباشند و بنابراين در سطح بازار بورس نه تنها نقدشوندگي دارايي مالي آنها(که یکی از مهمترین مزایای این دارایی می باشد) از رجحاني برخوردار نمي‌باشد بلكه ادامه اين روند منتهي به خدشه وارد شدن بر مفهوم حق مالكيت فعالین اقتصادی (خصوصا سهامداران جزء) ميگردد.لذا شايسته است مديريت سازمان بورس به جايگاه خطير خودو تبعات و اثرات مهم تصميماتش بر متغیرهای مهمی چون ثبات اقتصادی عنايت ويژه نمايد.بی شک کمک به دسترسی به سطوح کیفی برتری از متغیرهای موثر بر تشکیل سرمایه در ساختار یک اقتصاد در حال توسعه از وظایف نهادهایی است که با اخذ تصمیمات مناسب به کارآمدی این متغیرها کمک می نمایند.لذا توجه به این نکته که دامنه تصمیمات مسولین محترم بورس تنها به حوزه نظارت در بورس محدود نمی شود و تا حوزه ثبات اقتصاد ایران و ارزیابی کیفیت حقوق مالکیت تسری می یابد، ضروری است.

اگر خدای نکرده سروکارتان برای تدفین عزیزی به بهشت زهرا بیفتد ، آنگاه ملاحظه خواهید کرد که فرآیند گردش کار و ساماندهی امور با دقت مناسبی تنظیم ، جاری و ساری است که علیرغم داغدار بودن و تالم مراجعه کنندگان (که گاه همراه با تنش و گاه همراه با بی تابی است) همه چیز از سیالیت و همواری در اجرا برخوردار است. من هرگز تجربه تدفین اموات را در سایر کشورها نداشته ام بنابراین نمی توانم مقایسه ای انجام دهم اما بعنوان کسی که سالها گردش کار در سازمانها را دیده و طراحی کرده ام و با ادبیات ایزو عمیقا آشنا هستم معتقدم رویه جاری در بهشت زهرا ناشی از مدیریت صحیح و دقیق است که البته قابل تقدیر می باشد.
لجستیک باکیفیت، امکانات زیر بنایی مناسب ،قابلیت استفاده از ظرفیتهای اتوماسیون و نیروی انسانی آموزش دیده که همگی بدون وقفه در حال اجرای وظایف خود بوده و براحتی در دسترس مراجعین می باشند تصویری بغایت زیبا از یک سازمان پویا با مدیریت تعالی جو را به نمایش میگذارد.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به سید علیرضا عظیمی پور می باشد.